TCVN 7305-3:2008 ISO 4427-3:2007 HỆ THỐNG ỐNG NHỰA – ỐNG POLYETYLEN (PE) VÀ PHỤ TÙNG DÙNG ĐỂ CẤP NƯỚC – PHẦN 3: PHỤ TÙNG


Tiêu chuẩn có ích? Vui lòng chia sẻ cho cộng đồng:

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 7305-3:2008

ISO 4427-3:2007

HỆ THỐNG ỐNG NHỰA – ỐNG POLYETYLEN (PE) VÀ PHỤ TÙNG DÙNG ĐỂ CẤP NƯỚC – PHẦN 3: PHỤ TÙNG

Plastics piping systems – Polyethylene (PE) pipes and fittings for water supply – Part 3: Fittings

Lời nói đầu

Bộ TCVN 7305:2008 thay thế TCVN 7305 : 2003.

TCVN 7305-3:2008 hoàn toàn tương đương ISO 4427-3 : 2007.

TCVN 7305-3: 2008 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn TCVN/TC 138 Ống và phụ tùng đường ống biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 7305, Hệ thống ống nhựa – Ống polyetylen (PE) và phụ tùng dùng để cấp nước, gồm các phần sau:

– TCVN 7305-1:2008 (ISO 4427-1:2007), Phần 1: Qui định chung;

– TCVN 7305-2:2008 (ISO 4427-2:2007), Phần 2: Ống;

– TCVN 7305-3:2008 (ISO 4427-3:2007), Phần 3: Phụ tùng;

– TCVN 7305-5:2008 (ISO 4427-5:2007), Phần 5: Sự phù hợp với mục đích của hệ thống.

Lời giới thiệu

Bộ TCVN 7305 (ISO 4427) qui định các yêu cầu đối với hệ thống đường ống bằng polyetylen (PE) và các bộ phận của chúng. Hệ thống đường ống này được sử dụng với mục đích để cấp nước sinh hoạt, bao gồm cả nước thô trước khi được xử lí và nước dùng cho các mục đích khác.

Về các ảnh hưởng bất lợi tiềm ẩn của các sản phẩm nêu trong bộ TCVN 7305 (ISO 4427) đến chất lượng nước sinh hoạt:

  1. a) Bộ TCVN 7305 (ISO 4427) không đưa ra thông tin liên quan đến việc liệu các sản phẩm này có thể được sử dụng không có hạn chế;
  2. b) các quy chuẩn quốc gia hiện tại liên quan đến việc sử dụng và/hoặc các đặt tính của các sản phẩm này vẫn có hiệu lực.

CHÚ THÍCH: Hướng dẫn về đánh giá sự phù hợp có thể xem trong các Tài liệu tham khảo [9] và [10].

HỆ THỐNG ỐNG NHỰA – ỐNG POLYETYLEN (PE) VÀ PHỤ TÙNG DÙNG ĐỂ CẤP NƯỚC – PHẦN 3: PHỤ TÙNG

Plastics piping systems – Polyethylene (PE) pipes and fittings for water supply – Part 3: Fittings

  1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này qui định các khía cạnh chung cho phụ tùng được sản xuất từ polyetylen (PE) dùng để cấp nước sinh hoạt, bao gồm cả nước thô trước khi được xử lý và nước dùng cho các mục đích chung.

Tiêu chuẩn này qui định các thông số thử cho các phương pháp thử được sử dụng.

Cùng với các phần khác của bộ TCVN 7305:2008 (ISO 4427:2007), tiêu chuẩn này có thể áp dụng cho ống và phụ tùng PE, các mối nối của chúng và các mối nối cơ học với các loại vật liệu khác, để sử dụng trong các điều kiện sau:

  1. a) áp suất làm việc tối đa (MOP) lên đến và bằng 2,5 MPa1);
  2. b) nhiệt độ làm việc ở 20 °C là nhiệt độ chuẩn.

CHÚ THÍCH 1: Để áp dụng tại nhiệt độ làm việc không đổi lớn hơn 20 °C và đến 40 °C, xem phụ lục A của TCVN 7305-1 (ISO 4427-1).

CHÚ THÍCH 2: Bộ TCVN 7305 (ISO 4427) qui định một khoảng áp suất làm việc tối đa và đưa ra các yêu cầu về màu sắc và các phụ gia. Điều này là trách nhiệm của khách hàng hoặc nhà kỹ thuật để đưa ra sự lựa chọn phù hợp từ các tính chất của ống, có xem xét đến các yêu cầu cụ thể và một số các hướng dẫn hoặc qui chuẩn quốc gia liên quan về thực hành hoặc quy phạm lắp đặt.

Các loại phụ tùng sau đây được áp dụng:

– phụ tùng nối theo phương pháp nung chảy – phụ tùng nối theo phương pháp nung chảy bằng điện, phụ tùng nối mặt đầu bằng phương pháp nung chảy và phụ tùng có đầu nối nong nối bằng phương pháp nung chảy (xem Phụ lục A);

– phụ tùng chế tạo sẵn (xem Phụ lục B);

– phụ tùng nối theo phương pháp cơ học;

– phụ tùng nối bằng bích.

  1. Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi.

TCVN 6145: 1996 (ISO 3126: 1974), Ống nhựa nhiệt dẻo – Phương pháp đo kích thước.

TCVN 6149-1: 2007 (ISO 1167-1:2005), Ống, phụ tùng và hệ thống phụ tùng bằng nhựa nhiệt dẻo dùng để vận chuyển chất lỏng – Xác định độ bền với áp suất bên trong – Phần 1: Phương pháp thử chung.

TCVN 7305-1: 2008 (ISO 4427-1: 2007), Hệ thống ống nhựa – Ống polyetylen (PE) và phụ tùng dùng để cấp nước – Phần 1: Qui định chung.

TCVN 7305-2: 2008 (ISO 4427-2: 2007), Hệ thống ống nhựa – Ống polyetylen (PE) và phụ tùng dùng để cấp nước – Phần 2: Ống.

TCVN 7305-5: 2008 (ISO 4427-5: 2007), Hệ thống ống nhựa – Ống polyetylen (PE) và phụ tùng dùng để cấp nước- Phần 5: Sự phù hợp với mục đích của hệ thống.

ISO 1133: 2005, Plastics – Determination of the melt mass-flow rate (MFR) and the melt volume-flow rate (MVR) of thermoplastics [Chất dẻo: Xác định tốc độ dòng chảy theo khối lượng (MFR) và tốc độ dòng chảy theo thể tích (MVR) của nhựa nhiệt dẻo].

ISO 1167-3, Thermoplastics pipes, fittings and assembiles for the conveyance of fluids – Determination of the resistance to internal pressure – Part 3: Praparation of components (Ống, phụ tùng và hệ thống phụ tùng bằng nhựa nhiệt dẻo dùng để vận chuyển chất lỏng – Xác định độ bền với áp suất bên trong – Phần 3: Chuẩn bị các chi tiết).

ISO 4433-1: 1997, Thermoplastics pipes – Resistance to liquid chemicals – Classification – Part 1: Immersion test method (Ống nhựa nhiệt dẻo – Độ bền với hóa chất lỏng – Phân loại – Phần 1: Phương pháp thử ngâm),

ISO 4433-2: 1997, Thermoplastics pipes – Resistance to liquid chemicals – Classification – Part 2: Polyolefin pipes (ống nhựa nhiệt dẻo – Độ bền với hóa chất lỏng – Phân loại – Phần 2: Ống polyolefin).

ISO 9624, Thermoplastics pipes for fluids under pressure – Mating dimensions of flange adapters and loose backing flanges (Ống nhựa nhiệt dẻo dùng cho chất lỏng dưới áp suất – Kích thước của đầu nối mặt bích và mặt bích tự do).

ISO 11357-6: 2002, Plastics – Differential scanning calorimetry (DSC) – Part 6: Determination of oxidation induction time (Chất dẻo – Phép đo nhiệt lượng quét vi sai (DSC) – Phần 6: Xác định thời gian cảm ứng oxy hóa).

ISO 12176-1, Plastics pipes and fittings – Equipment for fusion jointing polyethylene systems – Part 1: Butt fusion (Ống và phụ tùng bằng nhựa nhiệt dẻo – Thiết bị cho hệ thống polyetylen nối bằng phương pháp nung chảy điện – Phần 1: Nung chảy mặt dầu)

ISO 13951, Plastics piping systems – Test method for the resistance of polyolefin pipe/pipe or pipe/fitting assemblies to tensile loading (Hệ thống ống nhựa nhiệt dẻo – Phương pháp thử xác định độ bền của tổ hợp ống/ống polyolefin hoặc ống/phụ tùng dưới lực kéo căng).

ISO 13953, Polyethylene (PE) pipes and fittings – Determination of the tensile strength and failure mode of test pieces from a butt-fused joint (Ống polyetylen (PE) và phụ tùng – Xác định độ bền kéo đứt và kiểu hỏng của mẫu thử của mối nối nung chảy mặt đầu).

ISO 13954, Plastics pipes and fittings – Peel decohesion test for polyethylene (PE) electrofusion assemblies of nominal outside diameter greater than or equal to 90 mm (Ống nhựa và phụ tùng – Phép thử tách kết dính nội đối với tổ hợp polyetylen (PE) nung chảy bằng điện có đường kính ngoài danh nghĩa lớn hơn hoặc bằng 90 mm).

ISO 13955, Plastics pipes and fittings – Crushing decohesion test for polyethylene (PE) electrofusion assemblies (Ống và phụ tùng bằng nhựa – Phép thử tách đập vỡ kết dính nội của tổ hợp nung chảy điện polyetylen (PE).

ISO 13957: 2001, Plastics pipes and fitting – Polyethylene (PE) tapping tees – Test method for impact resistance (Ống và phụ tùng bằng nhựa – Ba chạc polyetylen (PE) có ren – Phương pháp thử độ bền va đập).

ISO 14236, Plastics pipes and fittings – Mechanical-joint compression fittings for use with polyethylene pressure pipes in water supply systems (Ống và phụ tùng bằng nhựa – Các phụ tùng nối cơ học sử dụng trong hệ thống ống polyetylen cấp nước dưới áp suất).

EN 681-1: 1996, Elastomeric seals – Materials requirement for pipe joint seals used in water and drainage applications – Part 1: Vulcanized rubber (Đệm đàn hồi – Các yêu cầu về vật liệu cho các đệm nối ống sử dụng trong cấp nước và thải – Phần 1: Cao su lưu hóa).

EN 681-2: 1996, Elastomeric seals – Materials requirements for pipe joint seals used in water and drainage applications – Part 2: Thermoplastics elastomers (Đệm đàn hồi – Các yêu cầu về vật liệu cho các đệm nối ống sử dụng trong cấp và thoát nước – Phần 2: Vật liệu đàn hồi nhựa nhiệt dẻo).

  1. Thuật ngữ, định nghĩa và thuật ngữ viết tắt

Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ, định nghĩa, ký hiệu và các thuật ngữ viết tắt theo TCVN 7305-1 (ISO 4427-1), và các thuật ngữ, định nghĩa sau đây:

3.1. Phụ tùng nối có đầu nong theo phương pháp nung chảy bằng điện (eletrofusion socket fitting)

Phụ tùng bằng polyetylen (PE) bao gồm một hoặc nhiều tập hợp các thành phần đốt nóng có khả năng chuyển năng lượng điện thành nhiệt để thực hiện mối nối nung chảy với đầu nối không nong hoặc với ống.

3.2. Phụ tùng đai khởi thủy nối theo phương pháp nung chảy bằng điện (eletrofusion saddle fitting)

Phụ tùng bằng polyetylen (PE) bao gồm một hoặc nhiều tập hợp các thành phần đốt nóng có khả năng chuyển năng lượng điện thành nhiệt để hình thành sự nung chảy trên ống.

3.2.1. Chạc ba có ren (tapping tee)

Phụ tùng đai khởi thủy nối theo phương pháp nung chảy bằng điện (hàn cục bộ hoặc bao xung quanh) có bộ phận cắt được sử dụng để cắt xuyên qua thành của ống chính, bộ phận cắt vẫn còn ở lại trong thân của chạc ba có ren sau khi lắp đặt.

3.2.2. Đai khởi thủy phân nhánh (branch saddle)

Phụ tùng đai khởi thủy nối theo phương pháp nung chảy bằng điện (tải trọng lên đầu hoặc bao xung quanh) có dụng cụ cắt kèm theo để khoan lỗ trong nồi vào ống chính.

3.3. Phụ tùng đầu nối không nong (spigot end fitting)

Phụ tùng bằng polyetylen (PE) có đường kính ngoài của chiều dài đầu nối không nong bằng đường kính ngoài danh nghĩa, dn, của ống tương ứng.

3.4. Phụ tùng đầu nối có nong để nối theo phương pháp nung chảy (socket fusion fitting)

Phụ tùng bằng polyetylen (PE) trong đó đầu nong được thiết kế để nối được bằng phương pháp nung chảy với đầu nối không nong hoặc với ống bằng cách sử dụng dụng cụ đốt nóng.

3.5. Phụ tùng chế tạo sẵn (fabricated fitting)

Phụ tùng được sản xuất từ ống phù hợp với TCVN 7305-2 (ISO 4427-2) và/hoặc từ các phụ tùng được sản xuất theo phương pháp ép phun theo tiêu chuẩn này.

3.6. Phụ tùng nối theo phương pháp cơ học (mechanical fitting)

Phụ tùng được sử dụng để lắp ráp ống polyetylen (PE) với ống PE khác hoặc với một số chi tiết của hệ thống đường ống.

CHÚ THÍCH 1: Phụ tùng nối theo phương pháp cơ học có thể được cung cấp cho quá trình lắp ráp tại công trường hoặc lắp ráp sơ bộ bởi các nhà sản xuất và nói chung thường bao gồm một bộ phận nén để bảo toàn áp suất, đảm bảo độ kín và độ bền với tải trọng đầu ống. Lồng một ống vào trong ống để đỡ cố định ống PE tránh không làm rão thành ống dưới tác dụng của lực nén xuyên tâm.

CHÚ THÍCH 2: Các chi tiết bằng kim loại của các phụ tùng này có thể được lắp với ống kim loại bằng mối nối có ren, mối nối nén ép hoặc bằng cách hàn hoặc bằng mặt bích với các bích PE. Phụ tùng này có thể nối cố định hoặc tháo rời được.

3.7. Điều chỉnh điện áp (voltage regulation)

Kiểm soát năng lượng cung cấp trong quá trình nung chảy phụ tùng nối bằng phương pháp nung chảy theo thông số điện áp.

3.8. Điều chỉnh cường độ dòng điện (intensity regulation)

Kiểm soát năng lương cung cấp trong quá trình nung chảy phụ tùng nối bằng phương pháp nung chảy theo thông số cường độ dòng điện.

  1. Vật liệu

4.1. Nguyên liệu PE

Nguyên liệu PE dùng để sản xuất phụ tùng phải tuân theo TCVN 7305-1 (ISO 4427-1).

4.2. Vật liệu cho các chi tiết không phải là polyetylen

4.2.1. Qui định chung

Vật liệu và các chi tiết cấu thành sử dụng trong chế tạo phụ tùng (bao gồm cả vật liệu đàn hồi, mỡ bôi trơn và các chi tiết kim loại) phải có độ bền với môi trường trong và ngoài như các chi tiết khác của hệ thống đường ống và có tuổi thọ mong muốn dưới các điều kiện sau đây ít nhất là bằng với ống PE theo TCVN 7305-2 (ISO 4427-2) khi chúng được sử dụng:

  1. a) trong khi bảo quản;
  2. b) dưới tác động của chất lỏng được vận chuyển;
  3. c) xem xét đến môi trường vận hành và các điều kiện thao tác.

Các yêu cầu về mức tính năng của vật liệu cho các chi tiết không phải là polyetylen ít nhất phải nghiêm ngặt như yêu cầu cho nguyên liệu PE dùng cho hệ thống đường ống.

Các vật liệu khác sử dụng trong phụ tùng và có tiếp xúc với ống PE không được có ảnh hưởng bất lợi đến đặc tính của ống hoặc gây ra vết nứt do ứng suất.

4.2.2. Các chi tiết kim loại

Tất cả các chi tiết dễ bị ăn mòn phải được bảo vệ thích hợp.

Khi sử dụng các vật liệu kim loại không giống nhau mà có thể tiếp xúc với môi trường ẩm, thì phải có biện pháp để tránh ăn mòn điện hóa.

4.2.3. Vật liệu đàn hồi

Các vật liệu có tính đàn hồi được sử dụng cho sản xuất các vòng đệm phải tuân theo EN 681 – 1 hoặc EN 681 – 2, nếu phù hợp.

4.2.4. Các vật liệu khác

Mỡ bôi trơn hoặc dầu nhờn không được rỉ ra trên diện tích nung chảy và không gây ảnh hưởng đến tính năng dài hạn của phụ tùng và cũng không được có bất kỳ ảnh hưởng bất lợi nào đến chất lượng nước.

  1. Các đặc tính chung

5.1. Ngoại quan

Khi quan sát không cần phóng đại, các bề mặt trong và ngoài của phụ tùng phải nhẵn, sạch, không có gờ, bong rộp và các khuyết tật bề mặt khác làm cản trở sự phù hợp của phụ tùng với tiêu chuẩn này.

5.2. Thiết kế

Thiết kế phụ tùng phải sao cho, khi lắp ghép phụ tùng với ống hoặc với các bộ phận khác theo khuyến cáo của nhà sản xuất, các cuộn dây điện và/hoặc các vòng đệm không phải thay.

5.3. Màu sắc

Phụ tùng phải là màu xanh hoặc màu đen. Đối với phụ tùng chế tạo sẵn, các đặc tính về màu sắc của ống phải tuân theo TCVN 7305-2 (ISO 4427-2).

Khi lắp đặt ở trên mặt đất, tất cả các bộ phận có màu xanh phải được bảo vệ để tránh tia tử ngoại (UV).

5.4. Đặc tính điện đối với các phụ tùng nối theo phương pháp nung chảy bằng điện

Việc bảo vệ điện phải được cung cấp bởi hệ thống phụ thuộc vào điện áp và cường độ dòng điện được sử dụng và vào đặc tính công suất điện.

Đối với điện áp lớn hơn 25 V, không cho phép tiếp xúc trực tiếp của người với các bộ phận đã được đóng điện khi phụ tùng đang trong chu trình nung chảy khi lắp ráp theo hướng dẫn của nhà sản xuất phụ tùng và thiết bị lắp ráp.

CHÚ THÍCH 1: Loại phụ tùng này là một bộ phận của hệ thống điện như đã định nghĩa trong IEC 60335-1, IEC 60364-1 và IEC 60449. Việc bảo vệ để tránh tiếp xúc trực tiếp với các bộ phận có điện (vật dẫn) yêu cầu phải theo IEC 60529. Việc bảo vệ này phụ thuộc vào điều kiện ở nơi làm việc.

CHÚ THÍCH 2: Xem Phụ lục C ví dụ về các bộ phận nối có cữ chặn theo phương pháp nung chảy bằng điện thông thường.

Bề mặt đầu nối của ống cho phép độ bền tiếp xúc tối thiểu để đáp ứng được các yêu cầu dung sai về độ bền (giá trị trung bình ± 10 %).

5.5. Ngoại quan của các mối nối làm trong nhà máy

Các yêu cầu sau đây chỉ áp dụng cho các mối nối và phụ tùng được sản xuất hoặc lắp ráp trong nhà máy.

Bề mặt trong và ngoài của ống và phụ tùng sau khi được nối theo phương pháp nung chảy bằng điện khi được kiểm tra bằng mắt thường, không được có chất nung chảy bị thấm rỉ ra ngoài chỗ tiếp giáp của phụ tùng trừ khi điều đó được chấp nhận bởi nhà sản xuất phụ tùng hoặc được sử dụng như là cách đánh dấu vị trí nung chảy.

Bất kỳ sự thấm rỉ chất nung chảy nào cũng không được gây ra dịch chuyển dây trong phụ tùng nung chảy dẫn đến ngắn mạch khi nối theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không được có sự tăng quá mức bề mặt bên trong của các ống nối hoặc đầu nối không nong.

5.6. Sự ảnh hưởng đến chất lượng nước

Cần phải lưu ý đến các yêu cầu của các qui chuẩn quốc giá (xem Lời giới thiệu). Xem TCVN 7305-1: (ISO 4427-1), Điều 5.

  1. Đặc tính hình học

6.1. Phép đo kích thước

Các kích thước của phụ tùng được đo theo TCVN 6145 (ISO 3126). Trong trường hợp tranh chấp, các phép đo kích thước được thực hiện không ít hơn 24 h sau khi ống được sản xuất và sau khi điều hòa ít nhất là 4 h ở (23 ± 2) °C.

6.2. Kích thước của đầu nối có nong theo phương pháp nung chảy bằng điện

6.2.1. Đường kính và chiều dài của đầu nối theo phương pháp nung chảy bằng điện

Khi đo theo 6.1, đường kính và chiều dài của đầu nối có nong theo phương pháp nung chảy bằng điện (xem hình 1) phải tuân thủ theo Bảng 1.

Đường kính trong trung bình của phụ tùng ở giữa vùng nung chảy, D1, xem ở Hình 1, không được nhỏ hơn d­n. Nhà sản xuất phải công bố các giá trị thực tối đa và tối thiểu của D1 và L1 cho việc xác định tính phù hợp để kẹp và ghép nối.

Trong trường hợp phụ tùng đầu nối có nong với kích cỡ khác nhau thì từng đầu nối phải tuân theo yêu cầu tương ứng đối với đường kính danh nghĩa.

Chú giải

D1 đường kính trong trung bình trong vùng nung chảy a

D2 lỗ, là đường kính tối thiểu của dòng nước chảy qua phần thân của phụ tùng b

L1 độ sâu lồng ống hoặc ở đầu không nong của phụ tùng đầu nối không nong c

L2 chiều dài đoạn nung nóng ở trong đầu nối có nong d

L3 khoảng cách giữa miệng phụ tùng và điểm đầu của vùng nung chảy e

a D1 được đo trong mặt phẳng song song với mặt phẳng của miệng phụ tùng ở khoảng cách là L3 + 0,5L2

b D2 ≥ (dn – 2 emin).

c Trong trường hợp đầu nối không có cữ chặn thì chiều sâu này không được lớn hơn một nửa tổng chiều dài của phụ tùng.

d Theo công bố của nhà sản xuất là chiều dài danh nghĩa của vùng nung chảy.

e Theo công bố của nhà sản xuất là chiều dài danh nghĩa phần thâm nhập không bị nung nóng của phụ tùng. L3 phải ≥ 5 mm.

Hình 1 – Kích thước của các đầu nối có nong để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện

Bảng 1 – Kích thước của đầu nối có nong để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện

Các kích thước tính bằng milimét

Đường kính danh nghĩa của phụ tùng

dn

Độ sâu lồng ống Vùng nung chảy

L2,min

L1,min L1,max
Điều chỉnh cường độ dòng điện Điều chỉnh điện áp
20

25

32

40

 

50

63

75

90

110

 

125

140

160

180

200

 

225

250

280

315

355

 

400

450

500

560

630

20

20

20

20

 

20

23

25

28

32

 

35

38

42

46

50

 

55

73

81

89

99

 

110

122

135

147

161

25

25

25

25

 

28

31

35

40

53

 

58

62

68

74

80

 

88

95

104

115

127

 

140

155

170

188

209

41

41

44

49

 

55

63

70

79

82

 

87

92

98

105

112

 

120

129

139

150

164

 

179

195

212

235

255

10

10

10

10

 

10

11

12

13

15

 

16

18

20

21

23

 

26

33

35

39

42

 

47

51

56

61

67

6.2.2. Chiều dày thành

Để ngăn ngừa sự tập trung ứng suất, bất kỳ thay đổi nào về chiều dày thành của thân phụ tùng phải thay đổi dần dần.

  1. a) Nếu phụ tùng và ống tương ứng được sản xuất từ polyetylen có cùng MRS thì chiều dày thành của thân phụ tùng tại điểm bất kỳ, E, phải lớn hơn hoặc bằng emin đối với ống tương ứng tại phần bất kỳ của phụ tùng được xác định ở khoảng cách tối đa là 2L1­­/3, tính từ tất cả các mặt đầu vào.

Nếu phụ tùng sản xuất từ polyetylen có MRS khác với ống tương ứng thì mối liên quan giữa chiều dày thành của phụ tùng, E, và của ống, emin phải tuân thủ theo Bảng 2.

  1. b) Trường hợp chiều dày thành được thiết kế khác với a) thì phụ tùng và các mối nối theo phương pháp nung chảy phải tuân thủ thêm các yêu cầu tính năng cho trong 7.5.

Bảng 2 – Mối liên quan giữa chiều dày thành ống và phụ tùng

Vật liệu Mối liên quan giữa chiều dày thành phụ tùng, E, và chiều dày thành ống, emin
Ống Phụ tùng
PE 80 PE 100 E ≥ 0,8 emin
PE 100 PE 80 E ≥ 1,25 emin

6.2.3. Độ ôvan của lỗ của phụ tùng (tại điểm bất kỳ)

Khi một phụ tùng xuất xưởng, độ ôvan của lỗ của phụ tùng tại điểm bất kỳ không được vượt quá 0,015dn­.

6.2.4. Đầu nối không nong

Đối với phụ tùng có đầu ra không nong (ví dụ ba chạc ngang để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện có nhánh là đầu nối không nong), các kích thước của đầu nối không nong phải tuân theo 6.3.

6.3. Kích thước của phụ tùng có đầu nối không nong

Nếu đo theo 6.1, kích thước của phụ tùng có đầu nối không nong phải tuân theo Bảng 3 (xem Hình 2).

6.4. Kích thước các phụ tùng có đầu nối nong nối theo phương pháp nung chảy

Khi có yêu cầu về hình dạng và kích thước của các phụ tùng cho loại này, xem Phụ lục A.

6.5. Kích thước của phụ tùng chế tạo sẵn

Khi có yêu cầu về hình dạng và kích thước của các phụ tùng cho loại này, xem Phụ lục B.

Bảng 3 – Kích thước của phụ tùng có đầu nối không nong

Các kích thước tính bằng milimét

Đường kính ngoài  danh nghĩa của đầu nối không nong

dn

Đường kính ngoài trung bình của đầu nung chảy a Nung chảy bằng điện e Đầu nối có nong Nối mặt dầu theo phương pháp nung chảy
 

 

D1,min

Cấp độ A

 

D1,max

Cấp độ B

 

D1,max

Độ ôvan

 

max.

Đường kính lỗ

 

D2

Chiều dài cắt lùi lại

L1,min

Chiều dài đoạn ống

L2,min

Chiều dài đoạn ống

L2,min

Độ ôvan
max.
Chiều dài cắt lùi lại

L1,min

Chiều dài đoạn ống

L2,min

Thông thường
c
Đặc biệt
d
20 20,0 ̶ 20,3 0,3 13 25 41 11 ̶ ̶ ̶ ̶
25 25,0 ̶ 25,3 0,4 18 25 41 12,5 ̶ ̶ ̶ ̶
32 32,0 ̶ 32,3 0,5 25 25 44 14,6 ̶ ̶ ̶ ̶
40 40,0 ̶ 40,4 0,6 31 25 49 17 ̶ ̶ ̶ ̶
50 50,0 ̶ 50,4 0,8 39 25 55 20 ̶ ̶ ̶ ̶
63 63,0 ̶ 63,4 0,9 49 25 63 24 1,5 5 16 5
75 75,0 ̶ 75,5 1,2 59 25 70 25 1,6 6 19 6
90 90,0 ̶ 90,6 1,4 71 28 79 28 1,8 6 22 6
110 110,0 ̶ 110,7 1,7 87 32 82 32 2,2 8 28 8
125 125,0 ̶ 125,8 1,9 99 35 87 35 2,5 8 32 8
140 140,0 ̶ 140,9 2,1 111 38 92 ̶ 2,8 8 35 8
160 160,0 ̶ 161,0 2,4 127 42 98 ̶ 3,2 8 40 8
180 180,0 ̶ 181,1 2,7 143 46 105 ̶ 3,6 8 45 8
200 200,0 ̶ 201,2 3,0 159 50 112 ̶ 4,0 8 50 8
225 225,0 ̶ 226,4 3,4 179 55 120 ̶ 4,5 10 55 10
250 250,0 ̶ 251,5 3,8 199 60 129 ̶ 5,0 10 60 10
280 280,0 282,6 281,7 4,2 223 75 139 ̶ 9,8 10 70 10
315 315,0 317,9 316,9 4,8 251 75 150 ̶ 11,1 10 80 10
355 355,0 358,2 357,2 5,4 283 75 164 ̶ 12,5 10 90 12
400 400,0 403,6 402,4 6,0 319 75 179 ̶ 14,0 10 95 12
450 450,0 454,1 452,7 6,8 359 100 195 ̶ 15,6 15 60 15
500 500,0 504,5 503,0 7,5 399 100 212 ̶ 17,5 20 60 15
560 560,0 565,0 563,4 8,4 447 100 235 ̶ 19,6 20 60 15
630 630,0 635,7 633,8 9,5 503 100 255 ̶ 22,1 20 60 20
a Dung sai cấp độ A và B theo TCVN 7093-1: 2003 (ISO 11922-1: 1997).

b Giá trị L2 (nung chảy bằng điện) dựa trên công thức sau:

– đối với dn ≤ 90, L2 = 0,6dn + 25 mm;

– đối với dn ≥ 110, L2 = dn/3 + 45 mm.

c Được sử dụng ưu tiên hơn.

d Sử dụng cho phụ tùng chế tạo sẵn trong nhà máy.

e Phụ tùng có đầu nối không nong được thiết kế để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện cũng có thể sử dụng cho phương pháp nung chảy mặt đầu.

Chú giải

D1 đường kính ngoài trung bình của đầu nung chảy a

D2 lỗ bao gồm đường kính tối thiểu của dòng nước chảy qua phần thân của phụ tùng b

E chiều dày thành của thân phụ tùng c

E1 chiều dày thành của phần nung chảy d

L1 chiều dài cắt lùi lại đoạn nung chảy của đầu nung chảy e

L2, chiều dài đoạn ống của đầu được nung chảy f

a D1 được đo tại mặt phẳng bất kỳ song song với mặt phẳng của đầu vào tại khoảng cách không lớn hơn L­2 (chiều dài đoạn ống) tính từ mặt phẳng của đầu vào.

b Số đo đường kính này không bao gồm miếng đệm để nung chảy (nếu có).

c Kích thước này bao gồm chiều dày được đo tại điểm bất kỳ của thành phụ tùng.

d Kích thước này được đo tại điểm bất kỳ ở khoảng cách lớn nhất của L1 (chiều dài cắt lùi lại) tính từ bề mặt đầu vào và phải bằng chiều dày thành ống và dung sai được sử dụng để nối theo phương pháp nung chảy mặt đầu, như qui định ở TCVN 7305-2 (ISO 4427-2), Bảng 2. E1 đối với các kích thước nhỏ, ít nhất là 3 mm.

e Kích thước này bao gồm cả độ sâu ban đầu của đầu nối không nong cần thiết cho nối nung chảy mặt đầu hoặc hàn lại và có thể có được bằng cách nối chiều dài ống với đầu nối không nong của phụ tùng miễn là chiều dày thành ống bằng với E1 đối với toàn bộ chiều dài của ống.

f Kích thước này bao gồm cả độ dài ban đầu của đầu nối không nong nung chảy và cho phép (trong một số tổ hợp): sử dụng ngàm cặp được yêu cầu ở trường hợp nối nung chảy mặt đầu; lắp ghép với một phụ tùng nối theo phương pháp nung chảy bằng điện; lắp ghép với một phụ tùng nối nung chảy có nong; sử dụng một dao khỏa cơ học.

Hình 2 – Kích thước của phụ tùng có đầu nối không nong

6.6. Kích thước của các phụ tùng đai khởi thủy để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện

Các đầu ra của chạc ba có ren và đai khởi thủy chia nhánh phải được nối phù hợp với 6.3 hoặc với các đầu nối theo phương pháp nung chảy bằng điện phù hợp với 6.2. Nhà sản xuất phải công bố toàn bộ đặc tính kích thước của phụ tùng trong hồ sơ kỹ thuật. Các kích thước này phải gồm cả chiều cao lớn nhất của đai khởi thủy và chiều cao của ống phụ được đo từ đỉnh ống chính, như mô tả ở Hình 3.

Chú giải

H chiều cao của đai khởi thủy a

h chiều cao của ống phụ b

L chiều rộng của chạc ba có ren c

a là khoảng cách từ đỉnh ống chính đến đỉnh của chạc ba có ren.

b là khoảng cách giữa đỉnh ống chính và trục của ống phụ

c là khoảng cách giữa trục ống chính và mặt phẳng của miệng của chạc ba nối với ống phụ.

Hình 3 – Kích thước của phụ tùng đai khởi thủy để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện

6.7. Kích thước của các phụ tùng để nối theo cách cơ học

Các phụ tùng để nối theo cách cơ học được sản xuất chủ yếu từ PE và có mục đích để nung nóng một phần với ống PE và một phần nối cơ học với các bộ phận khác, ví dụ khớp nối, phải phù hợp với các đặc tính hình học của hệ thống nối PE thường được sử dụng ít nhất trong một mối nối.

Phụ tùng để nối cơ học không sản xuất chủ yếu từ PE phải theo ISO 14236 hoặc áp dụng các tiêu chuẩn tương đương khác, nếu có.

6.8. Kích thước của mặt bích tự do và đầu nối mặt bích

Kích thước của mặt bích tự do và đầu nối mặt bích theo ISO 9624.

  1. Đặc tính cơ học

7.1. Qui định chung

Phụ tùng phải được lắp ráp để thử với ống hoặc được coi như là một chi tiết của tổ hợp có nhiều hơn một phụ tùng được nối theo cách nung chảy với ống theo TCVN 7305-2 (ISO 4427-2).

Mỗi một tổ hợp được chuẩn bị từ các chi tiết (ống và phụ tùng) của loại chịu áp suất như nhau.

7.2. Điều hòa

Trừ khi có qui định khác trong phương pháp thử được sử dụng, các mẫu thử phải được điều hòa ở (23 ± 2) °C trước khi thử.

7.3. Yêu cầu

Các mẫu thử phải được thử theo Bảng 4. Nếu sử dụng phương pháp thử và các thông số thử được qui định trong bảng này thì phụ tùng phải có các đặc tính cơ học phù hợp với các yêu cầu trong Bảng 4.

Phụ tùng để nối theo cách cơ học phải phù hợp với ISO 14236.

Bảng 4 – Đặc tính cơ học

Đặc tính Yêu cầu Thông số thử Phương pháp thử
Thông số Giá trị
Độ bền thủy tĩnh ở 20 °C Không có bất kỳ mẫu thử nào bị hỏng trong thời gian thử Đầu bịt
Thời gian điều hòa mẫu

 

Số lượng mẫu thử b
Kiểu thử
Nhiệt độ thử
Thời gian thử
Ứng suất vòng đối với:c
            PE 80
PE 100Kiểu A
Theo TCVN 6149-1 (ISO 1167-1)

 

3
Nước trong nước
20 °C
100 h

10 MPa
12,4 MPa

 

 

 

 

TCVN 6149-1 (ISO 1167-1)

 

ISO 1167-3

Độ bền thủy tĩnh ở 80 °CKhông có bất kỳ mẫu thử nào bị hỏng trong thời gian thửĐầu bịt
Thời gian điều hòa mẫu
Số lượng mẫu thử b
Kiểu thử
Nhiệt độ thử
Thời gian thử
Ứng suất vòng đối với:c
            PE 80
PE 100Kiểu A
Theo TCVN 6149-1 (ISO 1167-1: 2005)
3
Nước trong nước
80 °C
165 h d

 

4,5 MPa
5,4 MPa

TCVN 6149-1 (ISO 1167-1)

 

ISO 1167-3

Độ bền thủy tĩnh ở 80 °CKhông có bất kỳ mẫu thử nào bị hỏng trong thời gian thửĐầu bịt
Thời gian điều hòa mẫu

 

 

Kiểu thử
Nhiệt độ thử
Số lượng mẫu thử b
Thời gian thử
Ứng suất vòng đối với:c
            PE 80
PE 100Kiểu A
Theo TCVN 6149-1 (ISO 1167-1: 2005)

Nước trong nước
80 °C
3
1000 h

4 MPa
5 MPa

TCVN 6149-1 (ISO 1167-1)

 

ISO 1167-3

Độ bền kết dính nội đối với phụ tùng có đầu nối nong nối theo pp nung chảy bằng điệnChiều dài vết nứt ≤ L2/3 tại chỗ phá hủy giòn

Nhiệt độ thử

Số lượng mẫu thử b

23 °C

Theo ISO 13954 hoặc ISO 13955

 

ISO 13954 hoặc ISO 13955

Độ bền kết dính nội đối với phụ tùng đai khởi thủy theo cách nung chảy bằng điệnChiều dài vết nứt ≤ L2/3 tại chỗ phá hủy giòn

Nhiệt độ thử

Số lượng mẫu thử b

23 °C

Theo ISO 13955

 

ISO 13955 e

Độ bền kéo dứt đối với phụ tùng nung chảy mặt đầu và phụ tùng có đầu nối không nongThử phá hủy:
Phá hủy dẻo – Đạt
Phá hủy giòn – Không đạt

Nhiệt độ thử

Số lượng mẫu thử b

23 °C

Theo ISO 13953

 

ISO 13953

Độ bền va đập của chạc ba có renKhông hỏng, không rò rỉNhiệt độ thử
Khối lượng quả nặng
Độ cao
Thời gian điều hòa mẫu
Thử độ kín khí(0 ± 2) °C
(2500 ± 20) g
(2000 ± 10) mm
4 h trong không khí

 

25 mbar, 5 min

 

ISO 13957

a Đầu bịt kiểu B có thể sử dụng cho phép thử cho lô xuất xưởng đối với đường kính ≥ 500 mm.

b Số lượng mẫu thử được lấy cho biết số lượng được yêu cầu để thiết lập được một giá trị cho các đặc tính mô tả trong bảng này. Số lượng mẫu thử yêu cầu cho việc kiểm soát quá trình sản xuất trong nhà máy và kiểm soát quá trình phải được liệt kê trong kế hoạch chất lượng của nhà máy.

c Ứng suất phải được tính toán sử dụng các kích thước danh nghĩa của ống được sử dụng trong tổ hợp thử.

d Không xem xét đến các lỗi phá hủy dẻo xảy ra trước; Xem qui trình thử lại trong 7.4.

e Phương pháp thử này và các yêu cầu kỹ thuật của phương pháp có thể thay thế bằng tiêu chuẩn thử thích hợp được biên soạn bởi ISO/TC 138/SC 5.

 

7.4. Thử lại trong trường hợp bị phá hủy ở 80 °C

Sự phá hủy giòn trước 165 h đã tạo thành một phá hỏng; tuy nhiên, nếu trong thử nghiệm 165 h mà mẫu thử bị phá hủy dẻo trước 165 h thì phải tiến hành thử lại ở ứng suất được chọn thấp hơn để đạt được thời gian yêu cầu tối thiểu cho ứng suất thử chọn được thu được từ đường thẳng đi qua các điểm ứng suất/thời gian cho trong Bảng 5.

Bảng 5 – Thông số thử lại đối với độ bền thủy tĩnh ở 80 °C

PE 80 PE 100
Ứng suất

MPa

Thời gian thử tối thiểu

h

Ứng suất

MPa

Thời gian thử tối thiểu

h

4,5

4,4

4,3

4,2

4,1

4

165

233

331

474

685

1000

5,4

5,3

5,2

5,1

5

165

256

399

629

1000

7.5. Yêu cầu tính năng

Trong khi áp dụng theo 6.2.2 b), phụ tùng có đầu nối nong để nối theo phương pháp nung chảy bằng điện phải bổ sung thêm theo Bảng 6.

Bảng 6 – Yêu cầu tính năng sử dụng

Đặc tính Yêu cầu Thông số thử Phương pháp thử
Thông số Giá trị
Độ bền áp suất bên trong ngắn hạn Áp suất phá hủy phải lớn hơn áp suất tương đương của 2xMRS tính cho ống có chiều dày thành lớn nhất đối với phụ tùng đã thiết kế Đầu bịt
Sự định hướng
Thời gian điều hòa mẫu
Kiểu thử
Áp suất tối thiểu:
Ống PE 80, SDR 11
Ống PE 100, SDR 11
Tốc độ tăng áp suất
Nhiệt độ thử
Loại A
Không quan trọng
12h
Nước trong nước

32 bar
40 bar
5 bar/min
20 °CPhụ lục DĐộ bền đối với tải trọng kéoĐộ giãn dài tối thiểu phải là 25 % trước khi bị congNhiệt độ thử23 °CPhụ lục E1 bar = 0,1 MPa, MPa = 105 Pa; 1 MPa = 1N/mm2.

Tiêu chuẩn có ích? Vui lòng chia sẻ cho cộng đồng: