Bê tông và phân loại bê tông


Bê tông là loại vật liệu đá nhân tạo nhận được bằng cách đổ khuôn và làm rắn chắc một hỗn hợp bao gồm chất kết dính, nước, cốt liệu (cát, sỏi hay đá dăm) và phụ gia. Nhưng liệu có phải, mọi công trình đều sử dụng một loại bê tông duy nhất? Chi cần trộn đá, cát, xi măng là có bê tông? Thực chất, có rất nhiều cách phân loại bê tông. Hãy để tieuchuanxaydung.com giúp bạn khám phá.

Các phân loại bê tông phổ biến
Các phân loại bê tông phổ biến

1. Phân loại bê tông theo công dụng

Bê tông được sử dụng phổ biến trong xây dựng. Tuy nhiên, bê tông được sử dụng trong mỗi công trình khác nhau như: xây nhà ống đẹp, thi công biệt thự,… lại có những đặc tính khác nhau. Sử dụng đúng loại sẽ giúp bê tông phát huy được công dụng tối đa và mang lại hiệu quả cao trong thời gian dài.

Một số công dụng phổ biến của bê tông là:

Bê tông cốt thép

Sự kết hợp của bê tông và thép gia tăng cường độ chịu nén và chịu kéo, độ bền lại cao. Đây là loại bê tông phổ biến nhất vì được dùng trong mọi công trình: đổ móng, dầm nhà, sàn, cột…

Bê tông cốt thép
Bê tông cốt thép

Bê tông nhẹ

Như tên gọi để phân loại bê tông, loại bê tông này có khối lượng nhẹ hơn hẳn, dành cho các công trình cần giảm thiểu trọng lực xuống phía dưới. Ví dụ: mái che, sàn nhà.

Bê tông thủy công

Công trình tiếp xúc với nước đòi hỏi khả năng chịu được áp suất, áp lực lớn
Công trình tiếp xúc với nước đòi hỏi khả năng chịu được áp suất, áp lực lớn

Bê tông thủy công dành cho những công trình dưới nước như: đập, âu thuyền, công trình dẫn nước, phủ lớp mái kênh,… Vì tiếp xúc với nước nên công trình cần sử dụng bê tông chuyên dụng có khả năng chống thấm nước và chịu được áp lực, áp suất lớn.

Bê tông có công dụng đặc biệt

Ngoài những loại bê tông kể trên, còn có một số loại bê tông với công dụng đặc biệt như chịu nhiệt, chịu chất phóng xạ, chịu axit,… tốt. Nghe có vẻ lạ lẫm nhưng chúng vẫn thường được sử dụng hàng ngày tại những công trình mà chúng ta ít gặp phải trong đời sống.

Một ví dụ điển hình là nhà máy hạt nhân. Ở đây, bê tông chịu chất phóng xạ nên tất nhiên sẽ mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

2. Phân loại bê tông theo khối lượng thể tích

Theo khối lượng thể tích, người ta phân ra:

Bê tông đặc biệt nhẹ

Có PV < 500 kg/m­­3, là loại bê tông tổ ong (bê tông khí và bê tông bọt) hoặc bê tông cốt liệu rỗng.

Bê tông nhẹ

Bê tông nhẹ
Bê tông nhẹ

Phân loại bê tông nhẹ bởi loại bê tông này có PV = 500 – 1800 kg/m­­3 được hình thành bởi các nguyên liệu nhẹ, tối giản nhưng vẫn đảm bảo chất lượng bê tông. Bê tông nhẹ gồm có: bê tông nhẹ cốt liệu rỗng, bê tông tổ ong và bê tông hốc lớn.

Bê tông tương đối nặng

Có PV = 1800 – 2000 kg/m­­3 được dùng chủ yếu cho kết cấu chịu lực.

Bê tông nặng

Bê tông nặng
Bê tông nặng

Có PV = 2200 – 2500 kg/m­­3, thể tích lớn hơn bê tông tương đối nặng nhưng cũng được dùng chủ yếu cho kết cấu chịu lực. Bê tông này được chế tạo từ nguyên liệu cát, đá, sỏi thông thường.

Bê tông đặc biệt nặng

Có PV > 2500 kg/m­­3, được làm từ cốt liệu đặc biệt, dùng cho những kết cấu cực kỳ đặc biệt.

3. Phân loại bê tông theo chất kết dính

Bê tông và cốt thép có lực bám dính tốt
Bê tông và cốt thép có lực bám dính tốt

Bê tông sử dụng xi măng như một chất kết dính là điều mà hầu hết chúng ta đều biết. Đây cũng là loại bê tông được sử dụng nhiều nhất trong xây dựng các công trình như thi công nhà phố, nhà cao tầng, nhà 3 tầng,… Tuy nhiên, xi măng không phải là chất kết dính duy nhất để có thể tạo ra bê tông.

Bên cạnh đó, chúng ta có thể bắt gặp bê tông sử dụng silicat, thạch cao, polime… nhằm liên kết các thành phần còn lại. Với mỗi loại chất kết dính, bê tông sẽ có tính chất riêng biệt như độ cứng, độ đàn hồi, độ dẻo. Giá thành của mỗi loại cũng không hề giống nhau. Bởi vậy, với nhu cầu sử dụng của mình, bạn cần tìm hiểu và lựa chọn đúng loại bê tông.

4. Quy trình sản xuất bê tông cần biết

Chuẩn bị nguyên liệu

Chuẩn bị nguyên liệu sản xuất bê tông
Chuẩn bị nguyên liệu sản xuất bê tông

Nguyên liệu thô phải được lựa chọn hợp lý và tỷ lệ nguyên liệu thô phải được xác định để đem lại hiệu quả cao và tiết kiệm chi phí. Tỷ lệ trộn bê tông thường được thực hiện theo các yêu cầu của tỷ lệ xi măng nước. Việc tính toán lượng vật liệu chủ yếu sử dụng phương pháp mật độ khối giả định hoặc phương pháp khối lượng tuyệt đối.

Máy trộn bê tông

Theo các yêu cầu và điều kiện xây dựng khác nhau, bê tông có thể được trộn tại công trường hoặc trạm trộn. Máy trộn bê tông tự do có thể được sử dụng cho hỗn hợp bê tông có tính lưu động tốt. 

Nên sử dụng máy trộn bê tông cưỡng bức để bê tông có độ lỏng thấp hoặc bê tông khô và cứng. Trước khi trộn, cần cân đối theo tỷ lệ trộn để kiểm soát sai số. Trình tự và thời gian trộn có ảnh hưởng đến chất lượng của bê tông, nên được kiểm soát cẩn thận để phân loại bê tông đem lại hiệu quả tích cực nhất.

Vận chuyển và đổ bê tông

Hỗn hợp bê tông có thể được vận chuyển đến công trường bằng phễu, băng tải hoặc xe tải trộn. Phương pháp đổ bê tông có thể bằng tay hoặc cơ học. Bơm bê tông được sử dụng để vận chuyển và đổ hỗn hợp bê tông với hiệu quả cao, có thể đạt tới hàng trăm mét khối mỗi giờ.

Bảo dưỡng bê tông

Quá trình bảo dưỡng bê tông
Quá trình bảo dưỡng bê tông

Các phương pháp bảo dưỡng bê tông phổ biến bao gồm bảo dưỡng tự nhiên, bảo dưỡng bằng hơi nước, bảo dưỡng nhiệt khô và ướt, bảo dưỡng bằng nồi hấp, bảo dưỡng nhiệt điện, lưu hóa hồng ngoại và bảo dưỡng mặt trời… Nhằm đảm bảo tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông cốt thép.

Như vậy, khi đã phân loại bê tông theo từng hạng mục, bạn cũng có lựa chọn riêng cho mình khi thực hiện các công trình xây dựng. Hãy luôn nhớ rằng, việc sử dụng bê tông thích hợp sẽ giúp công trình của bạn chất lượng và bền vững theo thời gian.